5 Ağustos 2020

kiev rehber kharkiv rehber lviv rehber

Ukrayna’ya gideceklere tavsiyeler,Ukrayna kültürü,Ukrayna’da dil sorunu(Rüstem rehber)

Ukrayna’ya gideceklere tavsiyeler,Ukrayna kültürü,Ukrayna’da dil sorunu(Rüstem rehber)

Ukrayna kültürü

Ukrayna bayrağı

Ukrayna, gerek Türkiye’ye yakınlığı, gerek içinde barındırdığı kültürel ve doğal güzellikler nedeniyle mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden biri bana kalırsa. Ukrayna’ya giriş yapmak için vize gerekmemesi, bu güzel ülkeyi ziyaret etmek için bir diğer sağlam neden.

Avro-Lira arasındaki kur farkı, malum, Avrupa’ya seyahat etmek isteyen gezginlerin belini büküyor. Hiçbir yere gitmeden bütün yıl evde oturmaktansa bir Avrupa yolculuğunun 4’te 1’i fiyatına Ukrayna’ya gitmek çok mantıklı. Ukrayna zaten dünyanın en ucuz ülkelerinden biriydi. Ukrayna’nın para birimi Grivna’nın 2014 yılında çok fazla değer yitirmesiyle, Ukrayna ekonomik seyahat meraklıları için daha da cazip bir destinasyon haline geldi.

Ukrayna halkı çok dindar ve çok fazla kilise var

Ukrayna, nüfusu neredeyse 50 milyona yaklaşan çok büyük bir ülke. 

Söyleyebileceğim en önemli şey Ukraynalıların bugüne dek gördüğüm en dindar halklardan biri olması. Günün neredeyse her saati kiliselerde ibadet eden insanlar görebilirsiniz. Hele ki ayin saatlerinde kiliselere girmek bile imkânsız; o derece kalabalık! Genelde dindar bilinen Avrupa ülkelerinde kilise cemaati orta yaş ve üzeri kişilerden oluşur. Ukrayna’da ise gençler bile kiliseleri dolduruyor. Her şehirde adımbaşı kilise var desem abartmış olmam. Kilise gezmekten bir ara başka şeylere fırsat kalmayacağını düşündüm ve bir yerden sonra kiliseleri ziyaret etmeyi bıraktım. Yanyana 2-3 farklı kilise olur mu!? Olmaz demeyin Ukrayna’da oluyor işte! Ortodokslar genelde kiliselerini capcanlı renklere boyuyor. Katoliklerse daha Avrupaî tarzda kiliseler inşa ediyor. Ukrayna halkı öylesine karışık ki bu dinî hayata da yansımış. Ülkede Ermeniler, Gürcüler, Lehler, Litvanyalılar, Rumenler, Yunanlar birarada olunca her cemaat kendi kilisesini inşa etmiş. Ayinler kiliseyi kuran topluluğun diline göre, yapılarsa onların mimari kültürüne göre yapılıyor.

Kiev’de bir cami de var ama tarihî bir önemi yok. 90’larda inşa edilmiş. Ukrayna’da Kırım dışında kaydadeğer oranda bir Müslüman nüfus yaşamıyor zaten. 
 

Taras Şevçenko Ukrayna’nın ulusal kahramanı

Ukraynalılar özellikle Kırım’ın işgâl ve ilhakı sonrasında son derece milliyetçi bir hal almışlar. Millî kimlikleri ve dilleri konusunda oldukça hassaslar. Şehirlerin çoğu geçmişteki Rus egemenliği yüzünden dünya dillerinde Rusça adlarıyla biliniyor. İlbav şehrinin Ukraynaca adı Lviv olsa da Rusçada ve çoğu Avrupa dilinde Lvov olarak; Rivne şehri ise Rovno olarak biliniyor. Bunun gibi örnekleri çoğaltmak mümkün. Ukraynalılar kesinlikle Ukraynaca adların kullanılmasını istiyorlar artık.  

Bir de Ukrayna tarihine damgalarını vurmuş önemli kişiler var. Bunların başında Taras Şevçenko geliyor. Hem ressam hem yazar/ozan olan Taras Şevçenko, kaleme aldığı eserlerle Ukrayna dilinin ve edebiyatının kurucusu olarak anılıyor. Şevçenko’nun adı her şehirde en az bir meydan, cadde ve parka verilmiş… Tanıdığım bir avuç Ukraynalının ikisinin adının Taras olması da Taras adının ne denli yaygın olduğunu gösteriyordur sanırım.

Ukrayna’da adı her yere verilen diğer önemli kişiler arasında Lesya Ukrainka, İvan Franko ve Prens Volodimir’i sayabilirim. Hatta İvan Franko’nun adı bir şehre (İvano-Frankivsk) bile verilmiş. Düşünsenize bir yazara o kadar değer veriyorsunuz ki bir şehrin adını değiştirip onun adını veriyorsunuz…
 

Türklerin camiye çevirdiği bir kilisenin minaresi (Kamaniçe)

Ve bu kişiler içinde bizim çok yakından tanıdığımız bir isim daha var: Hürrem Sultan… Zaten Ukrayna’da bilinen ve saygı gösterilen bir kişilik olan Hürrem Sultan, onların deyimiyle Roksalana, Ukrayna’da daha da gündemde. 2011-2014 yılları arasında Türk televizyonlarına ve Türkiye gündemine damgasını vuran Muhteşem Yüzyıl dizisi Ukrayna’da da yayınlanmış ve Hürrem Sultan Ukrayna’da, yani öz vatanında da magazinselleşmiş. Ukraynalıların Hürrem Sultan’la övündüğünü gitmeden önce okumuştum. Gerçekten de onu Kanuni’nin resmî nikâhlı karısı olarak görüyor ve olaya cariyeydi, köleydi penceresinden bakmıyorlar.

Ukrayna şu an bizler için denizaşırı uzak bir ülke gibi görünse de aslında bir zamanlar Ukrayna topraklarında bile Türk bayrağı dalgalanmış. Kırım başta olmak üzere özellikle ülkenin güney kesimleri yıllarca Türk egemenliğinde bulunmuş. Bugün Ukrayna’nın kaydadeğer kentlerinden olan Kamaniçe (Kamyanets-Podilski), Kefe (Feodosya), Akyar (Sevastopol), Akmescit (Simferopol), Hacıbey (Odessa), Çernivtsi ve Yalta gibi şehirlerin Türkçe adlarının olması geçmişteki Türk egemenliğinin bugüne ulaşan en somut izleri. 

Bu başlık altında değinebileceğim bir başka konu da, Ukrayna’daki yoğun kültür-sanat etkinlikleri. Sovyet düzeninin az sayıdaki güzel yanından biri de sanata ve sanatçıya verilen değerdir herhâlde. Ukrayna’nın hemen her şehrinde çok süslü opera ve tiyatro binaları var. Neredeyse her akşam bir etkinliğe evsahipliği yapan bu yerlerde yer bulmak hiç de kolay değil. Genç yaşlı her kesimden insan opera, tiyatro ve bale gösterileri için salonları dolduruyor.

Ukrayna’da dil sorunu

Ukrayna abecesi ve Latin harfli karşılıkları Ukrayna’nın resmî dili Ukraynaca. Kiril abecesiyle yazılan Rusça ve diğer Slav dilleriyle akraba bir dil. Rusçayla olan bu yakınlığı nedeniyle halkın çoğunluğu yabancı dil olarak Rusça konuşuyor. Bu da sorunun kaynağı oluyor tabii. Gerçekten de böyle bir başlık atmayı gerektirecek ölçüde büyük bir dil sorunu var Ukrayna’da… İngilizce bilen kişi sayısı yok denecek kadar az. Havalimanı da dâhil olmak üzere neredeyse hiç kimse İngilizce bilmiyor. Havalimanında muhatap olduğum insanlar içinde yalnızca pasaport polisi ve turist danışmadaki çalışan İngilizce biliyordu. Güvenlik, bagaj kontrol, döviz bürosu çalışanı, taksici vs zinhar tek kelime İngilizce bilmiyor.Şehiriçinde de aynı sorun sürüyor. Şehrin en merkezî yerlerindeki kafe, restoran ve mağazalarda bile İngilizce bilen eleman ya da garson yok. Tek tük istisna dışında… Mağazalarda sorun her türlü aşılır da; restoranlarda iş daha da vahim bir hâl alıyor. Yediğiniz etin ne olduğunu ya da aldığınız yemeğin içinde et olup olmadığını bile soramıyorsunuz. Tuz ya da karabiber soramıyorsunuz. Yolda yürürken adres soramıyorsunuz. Bu kaç para diye soramıyor, sorsanız da size verilen yanıtı anlamıyorsunuz. Taksicilerle iletişim kuramıyorsunuz. Bindiğiniz otobüsün istediğiniz yere gidip gitmediğini soramıyorsunuz. Genelde Avrupa ülkelerinde büyükler İngilizce bilmese de gençler mutlaka konuşur. Ukrayna’da bu da yok. Ukrayna’ya bayılsam da bu konularda ilk geldiğim zamanlar güçlük çektiğimi yadsıyamam. Sokak tabelaları ikidilli Ukrayna çok kültürlü, çokuluslu bir ülke aynı Türkiye gibi. Ruslar, Kırımtatarlar, Azeriler, Özbekler, Ermeniler, Lehler, Rumenler bu ülkede birarada yaşıyor. Ancak Ukraynalılardan sonra en büyük ikinci etnik topluluk nüfusun yaklaşık %17’sini oluşturan Ruslar. Rusların bu kadar kalabalık olması, 20 yıl öncesine kadar Sovyet egemenliğinde resmî dilin Rusça olması ve Ukraynacayla Rusçanın birbirine çok benzemesinden dolayı Ukraynalıların büyük bir bölümü Rusça biliyor. Rusça biliyorsanız Ukrayna’da hiç güçlük çekmezsiniz..Bazı otel tabelaları yalnızca Kiril abecesiyle yazılmış Ukrayna’da Lviv,odesa,kharkiv ve Kiev’de tüm tarihî ve turistik yapılar İngilizce tabela ve yönlendirme panolarıyla gösterilmişti. Ayrıca her metro istasyonu, cadde ve sokağın adı Latin harfleriyle de Kiril yazısının altında belirtilmişti. Bu konu işimi çok kolaylaştırdı. Ama bunun dışındaki her şeyin Kiril abecesiyle yazıldığını söylemeliyim. Kiril harfleri zaten Latin harflerine oldukça benziyor. Gitmeden önce hangi harfin neye karşılık geldiğini öğrenmek işinizi çok kolaylaştırabilir. Örneğin gideceğiniz otel ya da hostelin adı rezervasyon sitesinde Latin harfleriyle yazılmışsa da kapısındaki tabela Kiril harfleriyle olabilir. Eğer Kiril abecesini okuyamıyorsanız, belki defalarca kapısından geçmenize rağmen otelinizi bulamayabilirsiniz. Sokak tabelaları tamam ama bir de müzelerde dil sorunu var. Gişe görevlilerinin yabancı dil bilmemesini geçtim; hiçbir müzede İngilizce açıklama ya da bilgilendirme yazısı yok. Ukraynaca bilmiyorsanız yalnızca tarihlerden bir çıkarımda bulunabilirsiniz. Baktığınız nesnenin ne olduğunu, ne zaman kim tarafından kullanıldığını ya da gezdiğiniz kilisenin ne zaman yapıldığını anlamanın hiçbir yolu yok… Tüm bu anlattıklarım insanın gözünü korkutabilir… . Umarım siz de gelir, benim kadar seversiniz Ukrayna’yı

Böyle sorunlarla karşılaşmamanız için biz 7/24 rehberlik,tercümanlık hizmeti veriyoruz.

Ukraynaya tatil düşünenler bizimle iletişime geçin

+380 99 254 90 02

00 38 099 254 90 02

(whatsapp/viber) 

[email protected]

WhatsApp chat